nass

Makaleyi PDF formatında kaydet



Nass kavramı, hem Kuran ilimleri, kelam, hadis hem de fıkıh alanında kullanılan bir kavramdır. Bir sözcüğün tek manada açıklık ifade etmesi, tersinin ve tevilinin olma ihtimali olmamasına nass denir.


Kuran Kavramlarının Taksimi

[Düzenle]

Kuran’ı Kerim sözcükleri, içeriğin açıklık ve netlik durumuna göre “Nass” ve “Zahir” diye ikiye ayrılır.

← Nass’ın Tanımı


Nass sözlükte açık, ortaya çıkmak, aydınlatmak manasına gelir. Terim olarak ise aksi ve tevil ihtimali olmayan ve tek bir manası olan açık ve net söze nass denir.

← Zahir'in Tanımı


Eğer söz (kelam) , iki veya daha fazla manadan birine sahipse ve o mana diğer manalara tercih ediliyorsa, tercih edilen ihtimale zahir denir.

Açık Delalet

[Düzenle]

Bu durumda Kuran’daki nass, murat edilen mana için açık delalet içeren ayetlerdir. Örneğin, iki müteşabih şey arasında hangisinin iyi hangisinin kötü olduğunu belirtir:
(... وَاَحَلَّ اللّهُ الْبَیْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا...) “Allah alım satımı helâl, faizi ise haram kılmıştır. ”

Kuran ve Sünnette Nass

[Düzenle]

Mütekellimler, Kuran’ı Kerim ve sünnette nassın oldukça az olduğunu söylemişlerdir. Ancak İmam’ul Haremeyn Cuveyni der ki: Nasstan maksat, onda hiçbir şekilde ihtimal ve tevilin olmadığı müstakil kesin manadır. Her ne kadar sözlük manasına başvurduğumuzda az rastlansa da hal ve söylem şartlarıyla (karineleriyle) çoğalacaktır.

Örnek

[Düzenle]

Suyuti, nass için Bakara suresi 196. Ayeti örnek gösterir:
(... فَصِیَامُ ثَلاثَةِ اَیَّامٍ فِی الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ تِلْکَ عَشَرَةٌ کَامِلَةٌ...) ”Öyleyse hac sırasında üç gün, döndükten sonra da yedi gün yani tam on gün oruç tutmalıdır…” Bu ayette orucun on günde tamamlanmasından başka bir mana anlaşılmamaktadır.
Fahri Razi ve Tabibi’ye göre nass ve zahir, muhkem ayetlerin kısımlarındandır.
[9] Cafer Seccadi, Ferheng’i Maarif’i İslami, c. 4, s. 158.
[10] İsa Velaî, Ferheng’i Teşrih’i İstilahat’i Usul, s. 357.


Dipnot

[Düzenle]
 
1. Bakara, 275.    
2. Bakara, 196.    
3. Abdurrahman b. Ebu Bekir Suyuti, el-İtkan fi Ulum’il-Kuran, c. 3, s. 104.    
4. Abdurrahman b. Ebubekir Suyuti, el-İktan fi Ulum’il-Kuran, c. 3, s. 9.    
5. Salih Suphi, Mebahis’un fi Ulum’il-Kuran, s. 311-315.    
6. Salih Suphi, Mebahis’un fi Ulum’il-Kuran, s. 282.    
7. Muhammed Bakır Hekim, Ulum’ul-Kuran, s. 172.    
8. Cafer Seccadi, Ferheng’i Maarif’i İslami, c. 3, s. 2013.    
9. Cafer Seccadi, Ferheng’i Maarif’i İslami, c. 4, s. 158.
10. İsa Velaî, Ferheng’i Teşrih’i İstilahat’i Usul, s. 357.


Kaynakça

[Düzenle]

Ferhengname’i Ulum’i Kuranî, «Nass» makalesinden alıntıdır.    


Bu sayfadaki kategoriler : Ayetler | Fıkıh | Kuran İlimleri | Kurani Kavramlar | Zahir




جعبه ابزار